Verhoogt orale anticonceptie kans op beroerte bij migrainepatiënten?

Inleiding

Tal van studies laten een positieve correlatie zien tussen migraine, met name migraine met auraverschijnselen, en de kans op een herseninfarct.(1) Ook van orale anticonceptiva is bekend dat gebruik de kans op een herseninfarct verhoogt. Hoe verstandig is het voor vrouwelijke migrainepatiënten om tijdens hun vruchtbare jaren orale anticonceptie toe te passen?

De European Headache Federation (EHF) en de European Society of Contraception and Reproductive Health (ESC) hebben een literatuurstudie uitgevoerd naar dit onderwerp, en komen op grond daarvan tot een handvol aanbevelingen voor de praktijk.2

De zoektocht van EHF en ESC door PubMed en Scopus leverde drieënzestig artikelen op die de relatie tussen het gebruik van orale anticonceptie en het risico op ischemische beroerte bij vrouwen met migraine als onderwerp hadden. Het betrof achtenveertig artikelen in de categorie review, richtlijn of expertcommentaar, drie meta-analyses, en twaalf artikelen op basis van observationele studies. Deze twaalf studies varieerden in recentheid (1975–2016), opzet (case-control, prospectief, retrospectief), te vergelijken groepen (wel/geen migraine, wel/geen orale anticonceptie), samenstelling van de gebruikte orale anticonceptie, en co-morbiditeiten waarvoor werd gecorrigeerd (diabetes, hypertensie, alcoholgebruik, sociaaleconomische status, enzovoort). Deze ruime variatie maakt het lastig om robuuste conclusies te trekken uit de gepoolde uitkomsten van de studies, zo nuanceren de auteurs de reikwijdte van hun conclusies en aanbevelingen.

Quote

Jonge vrouwen met migraine met auraverschijnselen hebben een twee- tot driekeer hogere kans op een ischemische beroerte bij gebruik van orale anticonceptie

Absolute risico's

Onder voorboud van de hierboven vermelde zwakke punten, berekenden de auteurs op basis van de twaalf studies dat het gebruik van orale anticonceptie bij jonge vrouwen (25-44 jaar) met migraine met auraverschijnselen het risico op een ischemische beroerte vergroot met een factor 2-3 (95% BI 1,4–3,9; p = 0,039) en bij vrouwen met migraine zonder auraverschijnselen met een factor 1,6 (95% BI 0,9–2,7; p = 0,045).

Uitgangspunt was een absoluut risico op een ischemisch beroerte van 2,5/100.000 per jaar bij jonge vrouwen zonder migraine die geen orale anticonceptie gebruiken, en een absoluut risico van 6,3/100.000 per jaar voor jonge vrouwen zonder migraine die wel orale anticonceptie gebruikten. Op basis hiervan becijferden de auteurs dat het absolute risico voor een ischemische beroerte bij jonge vrouwen met migraine met auraverschijnselen die geen orale anticonceptie gebruiken op 5,9/100.000 per jaar ligt. Gebruiken deze vrouwen wel orale anticonceptie, dan stijgt hun absolute risico op een ischemische beroerte naar 36,9/100.000 per jaar. Voor jonge vrouwen met migraine zonder auraverschijnselen is het risico op een ischemische beroerte 4,0/100.000 per jaar indien zij geen orale conceptie gebruiken, en 25,4/100.000 per jaar met gebruik van orale anticonceptie.

Quote

Het is weliswaar lastig robuuste conclusies te trekken uit de gepoolde studies

Consensusuitspraken

Op basis van deze cijfers hebben de EHF en ESC twaalf consensusuitspraken geformuleerd over het gebruik van orale anticonceptie bij vrouwen met migraine. Van deze twaalf consensusuitspraken kregen er vier de status “sterk” (echter op basis van 'zwak' tot 'matig' bewijs, aldus de auteurs). Een voorbeeld: ‘We raden aan vrouwen met migraine met auraverschijnselen die om anticonceptie vragen bij voorkeur niet-hormonale middelen of orale anticonceptie op basis van alleen progesteron voor te schrijven.’ Het is uiteraard aan patiënte en behandelaar om in de spreekkamer de risico’s en voordelen van orale anticonceptie tegen elkaar af te wegen.

Referenties

  1. Sacco S, Ornello R, Ripa P, et al. Migraine and risk of ischaemic heart disease: a systematic review and meta-analysis of observational studies. Eur J Neurol 2015; 22: 1001-1011.
  2. Sacco S, Merki-Feld GS, Ægidius KL, et al. Hormonal contraceptives and risk of ischemic stroke in women with migraine: a consensus statement from the European Headache Federation (EHF) and the European Society of Contraception and Reproductive Health (ESC). J Headache Pain. 2017;18:108-27.
Editie Migraine maakt gebruik van functionele cookies om u een optimale gebruikerservaring te bieden. Daarnaast wordt gebruik gemaakt van analytische cookies om de website te kunnen verbeteren. Meer informatie vindt u in onze cookieverklaring.