Editie Migraine

In een recente review is gekeken welke cognitieve symptomen tijdens een migraineaanval zijn beschreven en in welke fase.¹ Uit de 24 geïncludeerde studies met in totaal 7.007 patiënten kwam naar voren dat cognitieve klachten zeer frequent optreden in alle fasen van een migraineaanval. Het meest prominent zijn ze aanwezig tijdens de prodromale fase (30%) en de hoofdpijnfase (38%). De karakteristieken van de klachten verschillen enigszins per fase. In de prodromale fase betreft het met name vermoeidheid, concentratieproblemen, prikkelbaarheid en stemmingswisselingen.

Tijdens de hoofdpijnfase ervaart een groot deel van de patiënten cognitieve problemen. Zo kan tot ruim 70% van de patiënten niet goed nadenken of zich concentreren, waarbij nog een groter deel de alledaagse activiteiten niet kan uitvoeren. In de herstelfase domineren klachten van vermoeidheid (70%), stemmingswisselingen (42%) en concentratieproblemen (40%). Er is weinig aandacht voor deze klachten, terwijl het van groot belang is bij de begeleiding van migrainepatiënten.

Daarnaast is er de laatste jaren toenemende aandacht voor de langetermijneffecten van migraine op het cognitief functioneren. Sinds lange tijd worden met MRI-studies de mogelijk schadelijke effecten van migraine op het brein onderzocht.^2,3 Bevindingen suggereren dat frequente migraineaanvallen geassocieerd zijn met een verhoogd risico op subklinische infarcten en, met name bij vrouwelijke patiënten, op witte-stofafwijkingen. Het is bekend dat dergelijke blijvende hersenschade kan leiden tot cognitieve achteruitgang, zoals geheugenklachten of zelfs dementie.

Onderzoek naar een associatie tussen migraine en het risico op cognitieve achteruitgang geeft geen eenduidig resultaat.⁴ Slechts enkele studies tonen een slechtere score bij bepaalde cognitieve tests door migrainepatiënten. In drie longitudinale studies naar de associatie tussen migraine en globale cognitieve achteruitgang (gemeten met de Mini Mental State Examination ofwel MMSE) is geen verschil gevonden tussen migrainepatiënten en gezonde controlepersonen.⁵ Er zijn zelfs studies waarin migraine is geassocieerd met een betere cognitie.⁶ Tot slot moet worden opgemerkt dat subjectieve achteruitgang van de cognitie bij patiënten met migraine ook gerelateerd kan zijn aan comorbiditeiten, zoals depressieve symptomen en verstoorde slaap.⁷

1. Gil-Gouveia R, Pavão Martins I. Clinical description of attack-related cognitive symptoms in migraine: A systematic review. Cephalalgia. 2018;38(7):1335-50.
2. Kruit MC, van Buchem MA, Launer LJ, et al. Migraine is associated with an increased risk of deep white matter lesions, subclinical posterior circulation infarcts and brain iron accumulation: the population-based MRI CAMERA study. Cephalalgia. 2010;30(2):129-36.
3. Palm-Meinders IH, Koppen H, Terwindt GM, et al. Structural brain changes in migraine. JAMA. 2012;308(18):1889-97.
4. Foti M, Lo Buono V, Corallo F, et al. Neuropsychological assessment in migraine patients: a descriptive review on cognitive implications. Neurological Sciences. 2017;38(4):553-62.
5. Rist PM, Kurth T. Migraine and cognitive decline: a topical review. Headache. 2013;53(4):589-98.
6. Wen K, Nguyen NT, Hofman A, et al. Migraine is associated with better cognition in the middle‐aged and elderly: the Rotterdam Study. Eur J Neurol. 2016;23(10):1510-6.
7. Lee SH, Kang Y, Cho SJ. Subjective cognitive decline in patients with migraine and its relationship with depression, anxiety, and sleep quality. J Headache Pain. 2017;18(1):77.

• Informatie over The Rotterdam Study (ErasmusMC)
• Gestandaardiseerde Mini Mental State Examination (MMSE)