Editie Migratine

Migraine bij kinderen

Inleiding:

Het is een onterechte aanname dat migraine een aandoening is van volwassenen. Tegen de leeftijd van 10 jaar is de prevalentie van migraine ongeveer 5%, die hierna fors oploopt in de puberteit. Op jonge leeftijd is er geen verschil tussen jongens en meisjes, pas vanaf de puberteit zien we een toename in frequentie bij meiden. Ook chronische migraine (>15 dagen in de maand hoofdpijn, waarbij >8 migrainedagen) komt bij kinderen voor. Ondanks dat migraine wellicht een medisch onschuldige aandoening is, als in dat er geen grote cerebrale schade optreedt bij een aanval, wordt de impact op het leven van kinderen vaak onderschat. De aandoening beperkt kinderen tijdens een essentiële periode in hun ontwikkeling. Kinderen leren continu nieuwe dingen, op intellectueel, sociaal, emotioneel en fysiek vlak. Ze worden regelmatig blootgesteld aan nieuwe, voor hen onbekende, situaties. Als ze regelmatig niet kunnen deelnemen doordat ze ziek op bed liggen vanwege de migraine, missen ze veel. Het kan ze in een sociaal isolement brengen, een verminderde zelfzekerheid geven en het functioneren op school kan achteruitgaan. Migraine is niet zomaar een hoofdpijn, we moeten er dus ook niet op die manier naar kijken en het aanpakken als een hersenaandoening, zonder de kinderen een ziekte aan te praten.   


Klachtenpatroon

  • Prodromen komen ook bij kinderen vaak voor, in ongeveer 2/3 van de gevallen en kunnen uren tot dagen aanhouden. Hierbij ervaren kinderen vaak trek in bepaald eten, stemmingswisselingen, gapen, foto- en fonofobie. Soms ervaren patienten dat bepaald eten of fel licht de aanvallen kunnen uitlokken, maar onderzoek laat zien dat ze dan al in de voorfase van de migraine-aanval zitten en dat het de aanval op zichzelf niet uitlokt.
  • Duur van de aanval is vaak korter bij kinderen, voornamelijk bij kinderen <7 jaar, waarbij de ICHD-3 tot een duur van 2 uur aanhoudt. Wellicht is dit omdat kinderen eerder even gaan slapen.
  • Locatie van de hoofdpijn is bij kinderen en adolescenten vaak bilateraal of frontaal tov unilateraal bij volwassenen.
  • Na een aanval kunnen kinderen nog last hebben van vermoeidheid, wazig gevoel en concentratieproblemen, maar ook trek in bepaalde voeding.   


Specifieke aandoeningen

Er zijn specifieke paroxysmale aandoeningen op de kinderleeftijd die in relatie tot migraine worden beschreven. Wellicht is dit ook wel een spectrum, waarbij de eerstgenoemde aandoeningen op jongere leeftijd voorkomen dan de laatstgenoemde aandoeningen.


Migraine

Ernstige buikkrampen en ontroostbaar huilen op babyleeftijd is geassocieerd met migraine. Deze kinderen hebben op latere leeftijd vaker migraine, kinderen met migraine hebben vaak deze klachten gehad en moeder met migraine hebben vaker kinderen met veel buikkrampen.


Benigne paroxysmale torticollis

Dit is een zeldzame aandoening waarbij de stand van het hoofd gekanteld is, met hierbij misselijkheid en braken en, als kinderen kunnen lopen, ook ataxie opvalt. Het ontstaat meestal voor het 1e levensjaar en gaat over na het 5e levensjaar. Hierbij kan er ook een wat vertraagde motore ontwikkeling zijn.  De ICHD-3 criteria hiervoor zijn:

  • Herhaalde aanvallen, gekanteld hoofd met ten minste 1 van de volgende 5 symptomen: bleek, geïrriteerd, malaise, braken, ataxie
  • Aanvalsduur minuten tot dagen
  • Tussentijds normaal neurologisch onderzoek
  • Geen andere verklarende afwijkingen.  


Benigne paroxismale vertigo

Dit is een aandoening die zich op de basisschoolleeftijd openbaart. Het is een aanvalsgewijze duizeligheid, die meestal slecht enkele minuten duren, waarbij kinderen de balans vaak ook volledig verliezen en kunnen vallen. Een nystagmus is een vaak voorkomend verschijnsel tijdens deze aanvallen. De ICHD-3 criteria hiervoor zijn:

  • Ten minste 5 aanvallen
  • Plots ontstane heftige draaiduizeligheid, direct maximaal, met behoud van bewustzijn.
  • Ten minste 1 van de volgende 5 symptomen: nystagmus, ataxie, braken, bleek, angstig
  • Aanvalsduur minuten tot uren
  • Tussentijds normaal neurologisch onderzoek
  • Geen andere verklarende afwijkingen 


Cyclisch braken syndroom

Dit ontstaat ook vaak in de basisschoolleeftijd. Hierbij zijn er periodes met zeer hevige misselijkheid en veelvuldig braken. De ICHD-3 criteria hiervoor zijn:

  1. Ten minste 5 aanvallen
  2. Stereotiep voor een patiënt met een voorspelbaar interval van voorkomen.
  3. Misselijkheid en braken, ten minste 4x/uur
  4. Aanvalsduur >1 uur tot 10 dagen
  5. Tijd tussen aanval is ten minste 1 week, volledig klachtenvrij in deze periode
  6. Geen andere verklarende afwijkingen


Abdominale migraine

Aanvalsgewijze buikpijn of vervelend gevoel in de buik, zien we vaak in kinderen die naar de middelbare school gaan, al kan het ook bij volwassenen voorkomen. De ICHD-3 criteria hiervoor zijn:

  • Ten minste 5 aanvallen
  • De pijn heeft 2 van de 3 criteria: locatie: midline, periumbilicaal of niet goed te localiseren, doffe ‘gewone’ pijn, matig tot ernstig
  • Ten minste 1 van de volgende 5 symptomen: anorexia, misselijkheid, braken,bleek
  • Aanvalsduur 2-72 uur
  • Volledig klachtenvrij in deze periode.
  • Geen andere verklarende afwijkingen.  


Alice in Wonderland syndroom

Dit is een aandoening waarbij objecten heel groot of klein worden gezien, metamorphopsie. Dit kan voorkomen als kenmerk van epilepsie, bij drugs of medicatie, maar ook bij kinderen met migraine. Vaak hebben ze dan ook meer typische aanvallen zoals misselijkheid, braken en hoofdpijn. 

Wilt u dit artikel verder lezen?

Vanwege wet- en regelgeving zijn veel artikelen exclusief voor medische specialisten met de bevoegdheid tot voorschrijven. Voor verpleegkundigen zonder deze bevoegdheid is een beperkt deel toegankelijk.

Ik wil toegang tot exclusieve artikelen

Ik ben al lid en wil inloggen

Dossier Hoofdpijn & kinderen

Migraine bij kinderen moet niet worden onderschat. Ondanks dat een aanval wellicht geen hersenschade geeft, worden kinderen met deze hersenaandoening in een cruciale ontwikkelingsperiode van hun leven sterk beïnvloed.