Editie Migraine

Patiëntenvoorlichting en het gebruik van animaties, ervaringen van een hoofdpijnverpleegkundige
Quote
Hoofdpijn is een van de meest voorkomende gezondheidsklachten wereldwijd. Voor miljoenen mensen is het niet slechts een tijdelijke pijn, maar een chronisch of terugkerend probleem dat hun dagelijks functioneren, werk en sociale leven beïnvloedt. Toch bestaat er nog altijd veel onbegrip, onwetendheid én taboe rondom de verschillende vormen van hoofdpijn - in het bijzonder migraine.
In de praktijk blijkt bovendien dat het vaak lang duurt voordat patiënten een juiste diagnose krijgen. Daarom is niet alleen scholing van zorgverleners essentieel, maar ook goede en toegankelijke patiëntenvoorlichting. Voorlichting helpt patiënten om beter met hun klachten om te gaan, sneller passende zorg te vinden en misverstanden te doorbreken.
Aandacht voor beperkte gezondheidsvaardigheden
Bij effectieve voorlichting is het belangrijk om rekening te houden met beperkte gezondheidsvaardigheden. Ongeveer één op de drie Nederlanders (35%) heeft moeite met het vinden, begrijpen en toepassen van gezondheidsinformatie in de eigen situatie. Dit komt vaker voor bij lager opgeleiden, ouderen, migranten (vooral eerste generatie) en laaggeletterden. Maar ook hoger opgeleiden zijn niet per definitie gezondheidsvaardig. Iemand met een hbo- of wo-opleiding kan weinig weten over een specifieke aandoening of de gezondheidszorg in het algemeen.
Gezondheidsvaardigheden zijn bovendien contextafhankelijk. Mensen die normaal gesproken geen moeite hebben met het begrijpen van medische informatie, kunnen door stress, ziekte of het ontvangen van slecht nieuws tijdelijk minder vaardig zijn.
Hoe breng je complexe informatie begrijpelijk over?
Een goede gespreksvoering is cruciaal en kenmerkt zich door:
- Rustig praten
- Spreken op A2–B1-niveau
- Gebruik van tekeningen of visuele ondersteuning
- Pauzes laten vallen
- Beperken tot de drie belangrijkste punten
- Verspreiden van informatie over meerdere contactmomenten
Tijdens consulten - en zeker bij diagnosestelling - wordt veel informatie mondeling gedeeld. Niet iedereen verwerkt deze informatie op dezelfde manier. Door gebruik te maken van meerdere kanalen (tekst, beeld, audio) sluit je beter aan bij verschillende leerstijlen. Afhankelijk van de setting kan informatie ook op papier worden meegegeven of per mail worden toegestuurd.
Quote
De volgende thema’s zijn inmiddels op Editie Migraine beschikbaar als animatie:
- CGRP-remmers
- Clusterhoofdpijn
- Menstruele migraine
- Hoofdpijn & sociaal leven
- Hoofdpijn & werk
- Het voorkomen van een migraineaanval
- De verschillende fases van een migraineaanval
- Medicatieovergebruik & medicatieovergebruikshoofdpijn
- De verschillende hoofdpijnsoorten
- Aanvalsmedicatie bij migraine
Alle filmpjes zijn ontwikkeld in samenwerking met experts én de patiëntenvereniging Hoofdpijnnet. Hierdoor zijn ze niet alleen feitelijk correct, maar ook herkenbaar en menselijk. De stijl is laagdrempelig, de toon geruststellend, en de boodschap duidelijk: je staat er niet alleen voor - en er is hulp.
Praktisch gebruik in de spreekkamer
De filmpjes kunnen samen met de patiënt worden bekeken, of gedeeld zodat de patiënt deze thuis kan terugkijken of tonen aan naasten. Delen kan via een 06-nummer, e-mail of een code op een voorgedrukte kaart. De filmpjes zijn onbeperkt af te spelen en kunnen gepauzeerd worden. Sommige filmpjes bieden aanvullende informatie via de website van Hoofdpijnnet. Ondertiteling is beschikbaar in het Engels, Turks, Arabisch, Pools en Spaans.
In mijn praktijk gebruik ik de filmpjes vooral als naslagwerk voor de patiënt, maar ook als hulpmiddel om informatie aan naasten over te brengen. Bijvoorbeeld wanneer ik adviseer om pijnstillers te staken bij medicatieovergebruik. Dit kan betekenen dat de patiënt zich tijdelijk vaker ziek moet melden. In dat geval raad ik aan om hierover in gesprek te gaan met de leidinggevende of bedrijfsarts. Het filmpje “Medicatieovergebruik & medicatieovergebruikshoofdpijn” kan hierbij ondersteunend zijn, zodat de patiënt dit niet zelf hoeft uit te leggen.
Dossier Samen beslissen
Bij 'Samen beslissen' zoeken zorgverlener en patiënt samen naar de behandeling of zorg die het beste bij de patiënt past. In dit dossier, dat regelmatig wordt geüpdatet, staan praktische handvatten, tools en ervaringen centraal om Samen beslissen te optimaliseren zonder er te veel tijd aan kwijt te zijn.
